Νευροαισθητήρια βαρηκοΐα στα παιδιά: πόσο σημαντική είναι η έγκαιρη διάγνωσή της
Ο πρώτος χρόνος ζωής των παιδιών είναι ο βασικότερος της ανάπτυξής τους και η ακοή παίζει σημαντικό ρόλο μιας και μέσω αυτής τα βρέφη προσλαμβάνουν ερεθίσματα από το περιβάλλον τους, επικοινωνούν και έτσι επιτυγχάνεται η ψυχονοητική τους ωρίμανση, η ανάπτυξη της ομιλίας και η κοινωνικοποίησή τους.
Η ακοή, επίσης, βοηθά στην μετέπειτα ανάπτυξη της ισορροπίας και της βάδισης των παιδιών.
Τι είναι η νευροαισθητήρια βαρηκοΐα;
Είναι η βαρηκοΐα που προκαλείται από βλάβη σε κάποιο σημείο της ακουστικής οδού, όπως στον κοχλία (στο έσω ους) ή στο ακουστικό νεύρο (οπισθοκοχλιακά).
Απαντάται συχνά σε ποσοστά 1-3 παιδιά ανά 1000 γεννήσεις. Μπορεί να είναι μονόπλευρη (να εντοπίζεται δηλαδή μόνο στο ένα αυτί) ή αμφοτερόπλευρη. Η βαρύτητα επίσης ποικίλει από ελαφράς μορφής έως σοβαρής μέχρι και κώφωση.
Από τι προκαλείται;
Η νευροαισθητήρια βαρηκοΐα μπορεί να είναι κληρονομική, δηλαδή να μεταφερθεί από τους γονείς στο παιδί μέσω γενετικών μεταλλάξεων. Μάλιστα στο 25% των περιπτώσεων κληρονομικής βαρηκοΐας είναι υπεύθυνο το γονίδιο GJB2 που παράγει την πρωτεΐνη κοννεξίνη 26 που είναι υπεύθυνη για τη συγκέντρωση των ιόντων K+ στο έσω ους.
Υπάρχουν όμως και παράγοντες που μπορούν να βλάψουν την ακοή του παιδιού είτε κατά τη διάρκεια της κυοφορίας του είτε μετά τη γέννησή του. Τέτοιοι είναι οι λοιμώξεις της εγκύου από: κυτταρομεγαλοϊό (CMV), τοξόπλασμα, ερυθρά και έρπη καθώς και η λήψη ωτοτοξικών φαρμάκων.
Μετά τη γέννηση αυξημένο κίνδυνο έχουν τα πολύ πρόωρα νεογνά με χαμηλό βάρος γέννησης (π.χ. 1500gr), αυτά που παρουσιάζουν πολύ υψηλή χολερυθρίνη (δηλαδή σοβαρό ίκτερο), όσα νοσηλεύονται για μεγάλο διάστημα σε μονάδα εντατικής θεραπείας και βέβαια τα νεογνά που θα λάβουν ωτοτοξικά φάρμακα ή θα προσβληθούν από τους λοιμογόνους παράγοντες που προαναφέραμε.
Πώς διαπιστώνουμε εάν το παιδί έχει φυσιολογική ακοή;
Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει οι γονείς να σταθούν σε εμπειρικές παρατηρήσεις του τύπου «όταν κάνουμε θόρυβο το μωρό γυρνάει το κεφάλι» ή «δεν υπάρχει στην οικογένεια κάποιος με βαρηκοΐα για να ανησυχούμε».
Οι διαπιστώσεις αυτές είναι λανθασμένες γιατί δεν μπορούν να αποκλείσουν την ελαφρά ή μέτρια βαρηκοΐα, καθώς και αυτή που εντοπίζεται μόνο στο ένα αυτί.
Όσον αφορά την κληρονομική βαρηκοΐα, πρέπει να τονιστεί ότι έχει βρεθεί ένα ποσοστό 4% του πληθυσμού ότι υπάρχει η φορεία για το γονίδιο της βαρηκοΐας αλλά αυτό δεν έχει εκδηλωθεί στους γονείς και εκδηλώνεται στο παιδί.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, είναι σημαντικός και απαραίτητος ο έλεγχος της ακοής όλων των νεογνών και πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι την ηλικία των 3 μηνών, έτσι ώστε εάν διαπιστωθεί βαρηκοΐα, να υπάρξει έγκαιρη αντιμετώπιση και να μην μείνει το παιδί πίσω στην ψυχονοητική του ανάπτυξη.
Πώς γίνεται ο έλεγχος της ακοής;
Ο έλεγχος της ακοής στα νεογνά γίνεται με τις ωτοακουστικές εκπομπές. Κατά την εξέταση αυτή εφαρμόζεται ένα μικρό ακουστικό στον έξω ακουστικό πόρο του νεογνού και συλλέγει σήματα από τον κοχλία. Η εξέταση είναι εύκολη, τελείως ανώδυνη και διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα.
Σε περίπτωση που η εξέταση δώσει αρνητικά αποτελέσματα, προβαίνουμε σε πιο αναλυτικές εξετάσεις όπως τα ακουστικά προκλητά δυναμικά τα οποία μας δίνουν περαιτέρω πληροφορίες για την ακουστική λειτουργία του παιδιού.